Share on FacebookGoogle+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on PinterestEmail to someoneshare on Tumblr

Zonder de Romeinen en de Grieken zouden we waarschijnlijk nog steeds buiten in de kou baden en douchen. De uitvinding van de Romeinse thermen of warme baden vormde namelijk het uitgangspunt voor veel van onze moderne badtradities en het Turkse stoombad (hammam). De hammam is waarschijnlijk de oudste bewaard gebleven badtraditie ter wereld. En in al die tijd heeft hij niet aan populariteit ingeboet. In tegendeel zelfs. Dit eeuwenoude stoomritueel heeft liefhebbers in alle uithoeken van de wereld.

Geschiedenis

Constantinopel, het huidige Istanboel, was de hoofdstad van het Byzantijnse Rijk. Eeuwenlang zwaaiden de Romeinen hier de scepter, totdat de Osmanen de stad rond 1450 veroverden. De Osmaanse Turken maakten kennis met de Romeinse badgebruiken en combineerden deze al gauw met hun eigen tradities. Zo ontstond een geheel nieuw reinigingsritueel, afgestemd op de vereisten en regels van het Islamitische geloof. De Turken noemden het hammam, ‘verspreider van warmte’.

6 Blog History of Hammam Roman Bath

Verschillen

De Romeinen kozen voor één groot, centraal badcomplex waar iedere dag duizenden mensen kwamen om te baden en de laatste nieuwtjes uit te wisselen. De Osmanen combineerden hun badtradities met reinigingsrituelen uit het Islamitische geloof. Vóór het bidden doorliepen ze een reinigingsritueel en dus gaven zij juist de voorkeur aan meerdere kleine badhuizen verspreid over de stad. Vandaar ook dat hammams zich vaak naast een moskee bevinden. Een ander verschil is het koudwaterbad waar de Romeinen zich compleet in onderdompelden. De Turken vonden dat niet zo hygiënisch, baden in je eigen vuil. Zij lieten het water liever uit kommen over hun lichaam stromen om zo zeep en vuil weg te spoelen. In de Turkse traditie eindigde het reinigingsritueel altijd in een koude ruimte, een plaats om even bij te komen. De Romeinen gebruikten deze koude ruimte juist aan het begin van hun badritueel.

Vrouwen

Eerst werden in de hammam alleen mannen toegelaten. Later mochten ook vrouwen die ziek waren geweest of een kind hadden gekregen naar binnen, natuurlijk wel op andere momenten. Na verloop van tijd werd de hammam voor iedereen toegankelijk. Misschien wel omdat Mohammed had verkondigd dat de warmte van de baden de vruchtbaarheid zou kunnen bevorderen. Vrouwen zagen het vooral als een kans om even aan het isolement van thuis te ontsnappen. Bijzonder weetje: op een gegeven moment hadden vrouwen een legitieme reden om een scheiding aan te vragen als hun echtgenoot hun verbood naar de hammam te gaan.

8 Blog History of Hammam

MIDDELPUNT

De hammam was gratis toegankelijk en groeide zo al gauw uit tot het middelpunt van de samenleving, waar mannen en vrouwen uit alle lagen van de bevolking kwamen. Het was veel meer dan een plaats om lichaam en geest te reinigen. Het was, en is in sommige plaatsen nog steeds, een plek waar belangrijke momenten in het leven worden gevierd, compleet met eten en muziek. Denk bijvoorbeeld aan de traditionele reinigingsrituelen voorafgaand aan een huwelijk, de ceremonie als een baby veertig dagen oud is, besnijdenissen en andere belangrijke mijlpalen.

7 Belly Blog History of Hammam Roman Bath

Ritueel

Net als zijn Romeinse voorganger heeft een typische hammam drie met elkaar verbonden ruimtes.

Camekan
Een hammambezoek begint in een vaak zeer indrukwekkende ruimte, de camekan. Deze ruimte dient als een soort kleedruimte waar je je uitkleedt en je voorbereidt op de hammamervaring. Sommige hammams hebben afzonderlijke houten kleedhokjes voor iets meer privacy. Je krijgt ook een peştemal, een speciale dunne doek om rond je lijf te wikkelen, en nalın, houten slippers.

4 Blog History of Hammam Entrance HallKılıç Ali Pasa Hamam

Hararet
Vervolgens begeleidt de tellak of masseur je naar het hart van de hammam, de hararet. Deze ruimte heeft meestal een koepel met kleine raampjes waardoor het licht zacht naar binnen valt. In het midden ligt de göbek taşı, of ‘buiksteen’, een verhoogd marmeren platform. Het marmer is warm en de ruimte is heet en vol stoom. De tellak vraagt je op de steen te gaan liggen. Je begint al gauw te zweten en de poriën in je huid gaan open staan. Na een tijdje komt detellakterug en masseert en wast je lichaam met traditionele olijfzeep en een dunne doek. De zeep en dode huidcellen worden weggespoeld met kommen schoon water.

5 Blog History of Hammam

Soğukluk

Nu verplaats je je naar de zijkant van de ruimte, waar zich de fonteintjes bevinden. Wat volgt, is een intensieve scrubsessie met een ruwe handschoen, een kese. Na nog een keer uitgebreid afspoelen droog je je met een handdoek af en stap je de soğukluk, of koude ruimte, binnen. Hier kun je onder het genot van een drankje nog even rustig nagenieten.

Als je ooit in de buurt bent van een authentieke hammam in het Verre Oosten, verwen jezelf dan met een bezoek. Je komt helemaal tot rust en krijgt tegelijk hernieuwde energie. En niet te vergeten voelt je huid erna fluweelzacht aan. We zijn erg benieuwd naar je eigen ervaringen met het hammamritueel. Als je al eens een Marokkaans of Turks stoombad hebt bezocht, horen we graag wat je ervan vond! Natuurlijk kun je ook thuis je persoonlijke stoombadritueel creëren met onze eigen Hammam Collection

3 Blog History of Hammam The Collection

Deze post is ook beschikbaar in: Engels Spaans Frans Duits Zweeds

Leave a Comment

Error: Please check your entries!